Radioterapia Protonowa

jest jedną z metod leczenia nowotworów oka.
W terapii tej do napromienienia guza stosuje się odpowiednio uformowane wiązki protonów. Ten rodzaj terapii pozwala skutecznie niszczyć guzy i jednocześnie oszczędzać narządy krytyczne takie jak nerw wzrokowy, plamka żółta, soczewka. Dzięki temu pacjent ma dużą szansę na zachowanie widzenia w leczonym oku.

W Instytucie Fizyki Jądrowej w Krakowie, we współpracy z Kliniką Okulistyki Collegium Medicum UJ w Krakowie i Centrum Onkologii Oddział w Krakowie, powstaje stanowisko radioterapii protonowej nowotworów gałki ocznej. Wiązka protonów o energii 60 MeV produkowana jest w cyklotronie izochronicznym AIC-144 i transportowana na stanowisko terapii układem jonowodów. Do zastosowań radioterapeutycznych musi ona zostać odpowiednio przygotowana. Elementy formujące wiązkę znajdują się w pokoju terapeutycznym na tzw. "ławie optycznej". Wyposażenie ławy optycznej stanowią również urządzenia formujące i monitorujące wiązkę protonową.

Charakterystyczne dla radioterapii protonowej jest to, że dawka jest precyzyjnie dostarczona do obszaru nowotworu przy jednoczesnym zmniejszonym napromieniowaniu zdrowej tkanki otaczającej guz, co ogranicza efekty uboczne tego rodzaju radioterapii.

Dla zachowania wzorku pacjenta już na etapie procesu planowania radioterapii potrzeba chronić narządy krytyczne takie jak soczewka oka oraz nerw wzrokowy przed nadmiernym napromienieniem. W tym celu stosuje się metody formowania i dozymetrii wiązki protonowej, które umożliwią precyzyjne podawania dawki na leczoną objętość i zapewnią równocześnie zmniejszenie dawki na całe ciało pacjenta od promieniowania rozproszonego.

W zakresie radioterapii protonowej IFJ PAN współpracuje także z europejskimi centrami posiadającymi doświadczenie w prowadzeniu radioterapii protonowej m.in. w Niemczech (Charite - Universitätsmedizin HZB, Berlin), Wielkiej Brytanii (Clatterbridge Center for Oncology), Rosji (Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych, Dubna) i Włoszech (CATANA, Catania).