Widowisko muzyczne „Na styku dwóch nieskończoności”

Widowisko muzyczne „NA STYKU DWÓCH NIESKOŃCZONOŚCI”
z muzyką Józefa Skrzeka oraz narracją filmową Jerzego Grębosza
Koncepcja i reżyseria: Adam Maj

(Auditorium Maximum UJ, 15.09.2019, godz. 20:00)

Szczególnym punktem programu Dnia Otwartego 45. Zjazdu Fizyków Polskich było widowisko multimedialne „Na styku dwóch nieskończoności”, przygotowane specjalnie dla uświetnienia Zjazdu, a skomponowane na potrzeby widowiska utwory muzyczne będą miały tam swoje prapremiery.

To wyreżyserowane przez prof. Adama Maja z IFJ PAN widowisko z elementami edukacyjnymi jest połączeniem muzyki, skomponowanej i wykonanej na fortepianie oraz syntezatorach przez Józefa Skrzeka i innych artystów, z narracją obrazowaną filmami i animacjami w wykonaniu dr. hab. Jerzego Grębosza z IFJ PAN.

Malowana muzyką i obrazem filmowym artystyczna wizja historii Naszego Wszechświata, wiedzie nas od osobliwości tuż przed Wielkim Wybuchem (Bubble Universe), poprzez Wielki Wybuch, wytworzenie pierwiastków wodoru, powstanie gwiazd i lekkich pierwiastków (od helu aż do żelaza) w trakcie nukleosyntezy jądrowej, aż wreszcie wybuchów Supernowych umożliwiających powstanie pierwiastków cięższych od żelaza i rozsiewających wszystkie pierwiastki w bezmiar Wszechświata, co umożliwiło powstanie życia. Do tego faktu nawiązuje kulminacyjny utwór muzyczny – podniosła suita „Children of the Stars”, mówiąca o nas, ludziach, żyjących, jak to sformułował Blaise Pascal, na styku dwu nieskończoności: mikroświatem atomów a makroświatem Wszechświata. Widowisko zakończy się wizją możliwego scenariusza końca naszego Wszechświata np. w wyniku Wielkiego Rozerwania (Big Rip) i tego, jaką rolę mogą odegrać wtedy supermasywne czarne dziury; wreszcie wizją możliwości wytworzenia nowej osobliwości (i być może Nowego Wszechświata).

W widowisku tym, wyreżyserowanym na podstawie scenariusza przygotowanego przez Adama Maja, Jerzego Grębosza, Bogdana Fornala z IFJ PAN oraz Marka Riley’a z Florida State University, wykorzystano teksty literackie Krzysztofa Niewrzędy oraz A. Maja i J. Mateja. Oprócz Józefa Skrzeka wystąpią: Jerzy Grębosz jako narrator, Mirosław Muzykant grający na instrumentach perkusyjnych, CzeT Minkus na trąbce elektrycznej, Chór Nowodworski (dyr. Ryszard Źróbek) oraz Wiktoria i Julia Minda (saksofon i obój).

Notki biograficzne

Józef Skrzek - kultowa postać na polskiej scenie muzycznej, multiinstrumentalista, wokalista i kompozytor. Już jako dziecko zaczął lekcje gry na fortepianie, a swoją edukację muzyczną odbywał w najlepszych katowickich szkołach. Śmierć ojca w wypadku w kopalni w 1970 r. spowodowała nagły przełom w jego życiorysie: żeby utrzymać rodzinę przerwał studia na Akademii Muzycznej w Katowicach i rozpoczął działalność estradową w polskim zespole rockowym Breakout, jako pianista i basista. W 1971 roku założył i prowadził przez wiele lat grupę progresywno-rockową SBB. Początkowo SBB grał z Czesławem Niemenem, koncertując w całej Europie. Od 1973 roku zespół SBB rozpoczął samodzielną karierę jako trio, kreując oryginalny styl łączący progresywny rock z jazzem i muzyką klasyczną, z akcentami słowiańskiego romantyzmu. Jedną z charakterystycznych cech muzyki SBB była wirtuozerska gra Skrzeka na analogowym syntezatorze mini-Moog. Zespól SBB bardzo szybko stał się legendą w Polsce oraz w Czechosłowacji, na Węgrzech, w Skandynawii i w Niemczech (NRD i RFN). W 1980 r., w szczytowym okresie swojej kariery, zespół SBB został oficjalnie rozwiązany, choć później był reaktywowany wiele razy i okazjonalnie koncertuje do dnia dzisiejszego. W 1980 Józef Skrzek rozpoczął swoją wspaniałą, trwającą do dziś, karierę solową wyrażającą się w bardzo w wielu różnych gatunkach muzycznych, często łącząc różne formy sztuki. Do głównych należą: muzyka filmowa, teatralna, operowa i elektroniczna. Rozpoczął także serię wielkich, plenerowych spektakli muzycznych w niezwykłych miejscach, m.in. w Planetarium Śląskim, w podziemnej zabytkowej kopalni w Tarnowskich Górach, na stoku gór Beskidów, w latarni morskiej w Kołobrzegu, w Barbakanie w Krakowie, na Monte-Martre w Paryżu, czy też w Twierdzy Pietropawłowskiej w Sankt Petersburgu. Szczególnie ważnym nurtem w działalności artystycznej Józefa Skrzeka jest tworzenie muzyki religijnej i wykonywanie jej w kościołach na organach piszczałkowych, często w połączeniu z syntezatorem mini-Moog. Jeden z pierwszych takich koncertów, w 1982 r., był poświęcony pamięci poległych górników podczas wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, a jeden z najważniejszych - w Watykanie w 2003 r. w obecności papieża Jana Pawła II. Listę dokonań artystycznych Józefa Skrzeka z jego solowej kariery można by postarać się podliczyć ilością wydanych albumów muzycznych – było ich około 50. (Więcej informacji - http://skrzek.com, https://pl.wikipedia.org/wiki/Józef_Skrzek i https://pl.wikipedia.org/wiki/SBB)

Mirosław Muzykant - światowej klasy perkusista, pianista, aranżer i kompozytor. Na początku swojej kariery grywał z jazzowymi grupami Rander Crieg Quartet i Dave Cook Quintet. Zafascynowany jazzem założył zespół "Keep Smiling", który został wyróżniony na krakowskim festiwalu "Jazz Juniors". Następnie rozpoczął współpracę z Józefem Skrzekiem, biorąc udział w nagraniu dla Polskiego Radia utworu "Sabat Czarownic" i wspólnych występach w Śląskim Planetarium w Chorzowie. Efektem współpracy był zespół "Impresje. Inspiracje. In corpore" w składzie: Józef Skrzek – klawisze, Piotr Wojtasik – trąbka, Mirosław Muzykant – instrumenty perkusyjne, Aleksandra Karmańska i Roksana Wikaliuk – śpiew, Wioletta Muzykant i Agata Zieliszek – ruch sceniczny. Były to pierwsze jego kontakty z formą spektaklu muzycznego, zawierającą ilustrację filmową oraz taniec nowoczesny. W 1998 związany z reaktywowanym zespołem SBB. 18 maja 2000 Muzykant wziął udział w koncercie z okazji 80-tych urodzin papieża Jana Pawła II w Wadowicach, wykonując – wspólnie z Józefem Skrzekiem – "Cantatę Maryjną". Jet znany na świecie jako twórca "Polimetriorytmii", nowego określenia muzycznego, gdzie podczas jednego utworu perkusista wykonuje partie wielu metrum, rytmów w różnych tempach w czasie rzeczywistym! (Więcej informacji - http://www.miroslawmuzykant.prv.pl)

CzeT Minkus - zajmuje się twórczością w obszarach współczesnej muzyki elektro-akustycznej, elektronicznej, eksperymentalnej, muzyki improwizowanej oraz sztuki trans-medialnej. Jest artystą wizualnym, muzykiem, kompozytorem, reżyserem, a także autorem projektów muzyczno-medialnych, filmowych i teatralnych. Komponuje i występuje w różnych składach instrumentalnych, także z koncertami solowymi, grając na trąbce i instrumentach elektronicznych. W swoich koncertach i trans-medialnych prezentacjach wykorzystuje narzędzia i technologie - od tradycyjnych po najnowsze. Realizuje również specyficzne zapisy partyturowe (graficzne, przestrzenne, foto, wideo, a także bio-scores). W realizowanych kompozycjach posługuje się m.in. takimi formami jak: spektakl muzyczno-transmedialny, teatr dźwięku, sound-performance, instalacja audio-wizualna, art film, oraz projekty sieciowe net-art. Od 1975 roku bierze udział w festiwalach, przeglądach oraz sympozjach poświęconych muzyce /sztuce/ najnowszej w kraju i za granicą (m.in. Holandia, Francja, Anglia, Niemcy, Węgry, Irlandia, Włochy, Hiszpania, Kanada, Norwegia), realizując wiele autorskich projektów. (Więcej informacji - https://pl.wikipedia.org/wiki/Czesław_Minkus)

Jerzy Grębosz - adiunkt (dr hab.) w Instytucie Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Autor publikacji z zakresu fizyki jądrowej i języka C++. Jego bestsellerowe książki – „Symfonia C++ Standard” oraz „Pasja C++” – stały się podręcznikami na wielu polskich uniwersytetach, a książka „Opus Magnum C++11” została laureatem konkursu „Informatyczna Książka roku 2018”. Popularyzator nauki – wszechświat wyjaśnia w sposób kreatywny i niekonwencjonalny, między innymi poprzez widowiska artystyczne („Duch Fizyki”, „Klątwa Newtona”), filmy popularnonaukowe (nagradzane na przeglądach i festiwalach filmów naukowych i edukacyjnych, wykorzystywane do nauki w szkołach), czy też autorskie spektakle („Gwiezdny Pył – Największe widowisko Wszechświata”). Z zamiłowania podróżnik – antropolog. W swoich podróżach na wyspy Oceanii poznaje pierwotne plemiona i udaje mu się wnikać w ich kulturę. (Więcej informacji - https://ifj.edu.pl/private/grebosz/greb_pol.html )

Adam Maj - polski fizyk jądrowy, od 2006 r. profesor nauk fizycznych. Prowadzi badania eksperymentalne z zakresu struktury jąder atomowych i mechanizmów reakcji jądrowych. Jego główne zainteresowania naukowe to badanie gorących i szybko obracających się jąder atomowych, struktura jąder egzotycznych oraz nowatorskie układy do detekcji promieniowania gamma. Jest współautorem ok. 300 publikacji naukowych. Przez całą swoją karierę związany z Instytutem Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, w latach 2011-2016 był Zastępcą Dyrektora ds. Naukowych tego instytutu a wcześniej był kierownikiem Oddziału Fizyki Jądrowej i Oddziaływań Silnych. Ponadto pełni funkcję Członka Rady Naukowej IFJ PAN i Rady Naukowej Środowiskowego Laboratorium Ciężkich Jonów Uniwersytetu Warszawskiego. Jest członkiem Komitetu Koordynującego Europejską Fizykę Jądrową (NUPECC), członkiem Academia Europea, a także członkiem wielu innych polskich i zagranicznych specjalistycznych Komitetów Naukowych. Od 2017 roku jest przewodniczącym Sekcji Fizyki Jądrowej PTF. (Więcej informacji - https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Maj)